Archive

You are currently browsing the blog archives for Kasım, 2015.

Kas

1

GERÇEK MUHACİR KİM? (TRABZON SEMPOZYUMUNDAN GERİYE KALANLAR)

By Dr.Ahmet Turkan

8-10 Ekim 2015 tarihleri arasında, Trabzon’da KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİnin düzenlemiş olduğu bilgi ve kültür yüklü dolu dolu bir sempozyum geçirdik. Sempozyumu düzenleyen KTU İlahiyat Fakültesinin kıymetli hocalarına ve hassaten kadim dostum Fatih Topaloğlu Bey’e şükranlarımı belirtirim. “I. Uluslararası Geçmişten Günümüze Trabzon’da Dini Hayat” isimli sempozyumda, yerli ve yabancı birçok akademisyenle tanışma imkânı bulduk. Trabzonla ilgili şahsi kütüphanesi bulunan Haşim Albayrak Beyefendiden Trabzonla ilgili bilmediğim çok şeyler öğrendim. Texas Üniversitesi’nde görev yapan Prof. Dr. Glenn Peers’le Kudüs’teki dini yapılar üzerine güzel sohbetimiz oldu. Kendileri Texas Üniversitesine ders sunumu için bizleri davet ettiler. Yakın zamanda gitmemiz zor gözüküyor gibi, ancak yine de Allah kerimdir…
“Tanzimat Sonrası Trabzon’daki Gayrimüslimlerin Dini Hareketlilikleri ve Çatışmaları” isimli bildirimi sunduğum sempozyumda aynı anda dört oturumun bir arada yapılması çok merak ettiğim konuları dinleyememe neden oldu. Ancak Dekan Bey’in bildiri kitabının kısa zamanda basılacağını bizlere bildirmesi heyecanımı arttırdı. Kendim de Trabzon kökenli bir ailenin torunu olarak Trabzon’da bu kadar âlimin yaşadığını bilmediğimi utanarak söylemek zorundayım. O yüzden sempozyumda kendi konumun dışında, çok kıymetli bilgiler edindiğimi sevinerek belirtmek isterim. Bu anlamda yakın dönemde yaşamış olan âlimlerin şahsi kütüphanelerinin bulunması, Trabzon’daki ilmi hayatla ilgili daha çok özgün çalışmaların ortaya çıkacağını göstermektedir. 

SEMPOZYUM ESNASINDA DİKKATİMİ ÇEKEN HUSUSLARDAN BİRİ DE TRABZONLU HOCALARIMIZ TARAFINDAN BENİM “TRABZONLU MUHACİR” OLDUĞUMUN SÖYLENMESİYDİ. AÇIKÇASI BUNU İLK DUYUNCA ŞAŞIRMIŞTIM. 1916’DA RUS İŞGALİ SIRASINDA BU ŞEHİRDEN ÇIKAN BÜYÜK DEDEM, ANNESİ VE KARDEŞLERİ DÜZCE’YE YERLEŞMİŞ VE BU ŞEHİRDE DALLANIP BUDAKLANMIŞLARDI. ANCAK BİZLER DÜZCE’DE MUHACİR –HALK DİLİNDE MACİR- DENİLİNCE GENELDE BULGARİSTAN’DAN GÖÇ EDENLERİ ANLIYORDUK. O ANDA AKLIMA GELDİ Kİ HERHALDE EN SON GELENE BİZ MUHACİR DEMİŞTİK. ÇÜNKÜ 1860’LI YILLARIN SONUNDAN İTİBAREN GELEN KAFKAS KÖKENLİ ÇERKES VE ABHAZLAR, 93 HARBİNDEN (1877-1878) SONRA GELEN BOŞNAKLAR, ONUN SONRASINDA GÜRCÜLER, DOĞU KARADENİZ’İN FARKLI İLLERİNDEN GELENLER ASLINDA HEP MUHACİRDİ. ÇOCUKKEN OYNADIĞIMIZ YAKAR TOP OYUNUNDAKİ GİBİ SON GELEN BULGARLAR DA MUHACİR OLARAK ADLANDIRILMIŞTI HERHALDE…
ANCAK ZİNCİRDEKİ GENEL HALKAYA BAKILDIĞINDA VE BİR ÖNCEKİNE GÖRE DÜŞÜNÜLDÜĞÜNDE, ENSAR GİBİ GÖZÜKENLER DE ASLINDA MUHACİR DEĞİL MİYDİ?
NOT: KONUYLA İLGİLİ SOSYAL TARİH ÇALIŞANLARI, “DÜZCE’DE SON DÖNEM MUHACİR VE ENSAR (YERLİ) ALGISI” GİBİ BENZER KONULARDA ÇOK ÖZGÜN ÇALIŞMALAR YAPABİLİRLER.

20151009_090519 3 2 1 20151010_152329 20151010_133326 20151010_124453 20151009_094448